مولانا که بود؟ شاعر عشق و عرفان

در آستان جان های عاشق، نام مولانا جلال الدین بلخی ، چون نسیمی خوش بو بر جان ها می نشیند، وی یکی از برجسته ترین چهره های ادب و عرفان فارسی به حساب می آید. اشعار او همچون نغمه ی دلنوازی است که دل ها را به آسمان  پیوند می دهد.

در این مقاله ، نگاهی به زندگی مولانا، شاعر عشق و عرفان قرن هفتم ، پرداخته ایم از شما دعوت می کنم همراه ما باشید.   

راهنمای مطالعه :
زندگی نامه جلال الدین بلخی
آثارمولانا
چرا مولانا در جهان به پیوند دهنده ی ملت ها مشهور شده است ؟
ادعای ترکیه در رابطه با مولانا به عنوان میراث فر هنگی کشور خود
روایتی عجیب از جسد مولانا

همچنین بخوانید: واقعیت مجازی با مارلیک آپ / بهترین شرکت واقعیت مجازی ایران

زندگی نامه جلال الدین بلخی

مولانا در ششم ربیع الاول سال 604 هجری قمری در شهر بلخ به دنیا آمد. از همان کودکی تحت تعلیم پدرش و سپس معلمان بزرگی در آمد، بعد از درگذشت پدرش، راه وی را ادامه داد و به عنوان یک عالم دینی و مدرس فقه کلام شناخته شد.

 وی دو بار ازدواج کرد ، همسر اول او گوهر خاتون دختر  یکی از عالمان شهر سمرقند بود که حاصل این ازدواج دو پسر با نام های سلطان ولد ( بعد ها خودش هم شاعر و عارف شد) و علاء الدین چلبی  بود. بعد از  فوت همسر اول، او با زنی نیکوکار با نام کرا خاتون ازدواج کرد.

 نقطه عطف زندگی این شاعر عاشق وعارف ، آشنایی او با شمس الدین محمد تبریزی بود.

در سال 642 هجری قمری، مولانا با شمس تبریزی ملاقات کرد. این دیدار زندگی وی را به طور کامل دگرگون کرد. شمس با سخنان شورانگیز و عرفانی اش، او را از  ظواهر علم به عمق عشق الهی کشاند. این دوستی و دلبستگی چنان عمیق بود که باعث تعجب اطرافیان شد.

بعد از چندی شمس با کیمیا خاتون دختر خوانده یا دختر همسر مولانا ازدواج کرد این وصلت باعث ایجاد تنش و اختلاف در خانه ی این شاعر شد، عمر این ازدواج کوتاه مدت بود و به جدایی انجامید. گفته می شود که این ازدواج برای کاهش شایعات و حسادت اطرافان به رابطه شمس و این شاعر صورت گرفت و منابع دیگر بر این باور هستند که این ازدواج واقعیت نداشته و صرفا  برای توجیه عرفی رابطه مولانا و شمس بوده است.

 

پس از ناپدید شدن شمس ، مولانا در اندوهی شدید فرو رفت، اما همین اندوه به سرچشمه ای برای خلق بزرگترین آثار عرفانی او بدل شد.

نقطه اوج و شناخته شدن جلال الدین بلخی را می توان از زمان آشنایی او با شمس تبریزی دانست . تا قبل از دیدار،  او بیشتر یک فقیه و مدرس معمولی علوم دینی بود اما این دیدار سبب شد تا یک عالم دینی خشک به یک عارف عاشق و شاعر بزرگ تبدیل شود. سرانجام در روز 5 جمالدی الثانی سال 672 هجری قمری در حالی که 68سال داشت در شهر قونیه درگذشت.

 شب وفات او در بین پیروانش به شب عروسی یا شب وصال معروف است زیرا مولانا مرگ را پایان نمی دانست بلکه آغاز پیوستن عاشق به معشوق می دید.

 

آثارمولانا

• مثنوی معنوی
• دیوان شمس
• فیه ما فیه
• مجالس سعبه

مشهور ترین اثر این شاعر، مثنوی معنوی اوست که خیلی ها آن را قرآن فارسی یا انجیل عرفا نامیده اند، چون سرشار  از حکمت های عمیق عرفانی ، داستان های آموزنده ، و نکات  اخلاقی و و دیدنی است. مولانا در مثنوی با استفاده از داستان های  ساده، مفاهیم بسیار عمیق و پیچیده ای رو روایت می کند.  مثنوی معنوی شامل 6 دفتر و حدود 26 هزار بیت شعر است ، زبانش فارسی و قالبش مثنوی است.

چرا مولانا در جهان به پیوند دهنده ی ملت ها مشهور شده است ؟

1.زبانی سرشار از عشق

این شاعر فراتر از دین ، نژاد ، زبان است ، زبان شعر های آن عشق  است به طوری که تمامی مردم دنیا با هر فرهنگی به ر احتی می توانند با اشعار او ار تباط برقرار کنند.

2.داشتن آثار جهانی :

شعر های این شاعر به ده ها زبان ترجمه شده است از جمله : انگلیسی ، ترکی ، فرانسوی ،آلمانی  و عربی. مولانا سال هاست که جزء پرفروش ترین شاعران در آمریکا و اروپا است.

3.دعوت کننده به وحدت و مهربانی :

در تمامی آثارش به نحوی از وحدت میان انسان ها و یکی بودن در عشق الهی و کنار گذاشتن تعصبات صحبت می کند و گیرایی و لطافت در تمامی اشعارش باعث جذب مخاطب می شود.

4.میراث مشترک چند فرهنگ :

این شاعر در بلخ( افغانستان امروزی) به دنیا آمد در قونیه ( ترکیه امروزی) زندگی کرد، به فارسی نوشت ولی تاثیرش بر عرفان اسلامی ، ادب ترکی ،عربی و حتی غربی گسترده بود به همین دلیل کشور های مختلفی مولانا را خیلی نزدیک به خود می دانند.

ادعای ترکیه در رابطه با مولانا به عنوان میراث فر هنگی کشور خود

چندی پیش کشور ترکیه مولانا را شاعر رسمی کشور خود معرفی کرد و درصدد ثبت این ادعا بود که موفق نشد اما دلیل این ادعا چه بوده است؟

یونیسکو در سال 2007 به مناسبت هشتصدمین سال تولد مولانا ، آن سال رو به نام ” سال  جهانی مولانا ” نام گذاری کرد و ترکیه نقش فعالی در این معرفی داشت. از سوی دیگر جلال الدین بلخی در شهر قونیه که اینک در کشور ترکیه است ، بزرگسالی خود را گذراند (البته باید توجه داشت که ترکیه در آن زمان جزء ایران بود) و در همانجا درگذشت. حال حاضر مزارش در قونیه ،  تبدیل به یک زیارتگاه جهانی شده است.

بیشتر شعر های این شاعر و عارف نامی به فارسی است و چند شعر به زبان ترکی نیز دارد. باید به این توجه داشت که این شاعر متعلق به تمامی انسان هاست چون پیامش جهانی است ولی چون آرامگاهش در ترکیه است طبیعی است که مردم ترکیه نیز به او افتخار کنند.

روایتی عجیب از جسد مولانا

در منابعی آمده که پس از وفات ، هنگامی که جسدش را برای دفن آماده می کردند عده ای از روی کنجکاوی تصمیم گرفتند ملحفه روی جسد را بردارند ، دختری جوان پیش قدم شد و وقتی با جسد بی جان مولانا روبه رو شد نور و شکوهی عجیب از جسد نمایان گردید و تمام موهای دختر با دیدن این صحنه به یکباره سفید شد. داستان دیگری از منبع دیگر روایت شده که جسد این شاعر پس از مرگ وی فاسد نشده و سالم مانده است . این روایات سند تاریخی محکمی ندارند و بیشتر برای نشان دادن مرتبه و کرامات مولانا است.

همچنین بخوانید: هدست واقعیت مجازی متا کوئست 3S / محصول جدید شرکت متا آیا رقبای خود را کنار می زند؟

سخن پایانی

مولانا نه تنها یک شاعر و عارف بزرگ ، بلکه نوری روشن در تاریکی های روح انسان  است. زندگی  وآثار او به ما می آموزد که عشق راه رهایی از خودخواهی ها ، تعصب ها و غفلت هاست . او به ما می آموزد که انسان بودن یعنی عاشق بودن و در مسیر عشق، هر گام ، گامی به سوی خداست . ممنون که تا انتها با ما همراه بودید .